بحث گرانی بلیت پروازهای داخلی آبان ۱۴۰۵ با چند روایت همزمان جلو آمده و هنوز یک رقم واحد و قطعی برای همه مسیرها اعلام نشده است. بررسی آسیانیوز ایران در ۳ آبان نشان میدهد فایل نرخنامه ایرانایرتور در صفحه اعضای انجمن شرکتهای هواپیمایی جایگزین شده و در ردیفهای مشترک با نسخه روز قبل، مبلغ کل بالاتر آمده است. این مشاهده تغییر یک سند منتشرشده را تأیید میکند، نه قیمت قطعی همه بلیتهای موجود در بازار را. در همین حال، دو گزارش ۲ آبان از قول یک مقام انجمن، یکی از افزایش متوسط ۴۵ درصد و دیگری از حدود ۴۰ درصد نوشتهاند. در این مطلب همان تفاوتها را بدون تبدیل آن به یک درصد همگانی مرور میکنیم.

نرخنامه چه چیز را نشان میدهد و چه چیز را نه؟
به نوشته آسیانیوز، در فایل تازه بهای پایه و برخی هزینهها از جمله مالیات جدا آمدهاند، اما واحد پول، کلاس نرخی و تاریخ اجرای نرخها بهصراحت درج نشده است. بنابراین نمیتوان فقط با تکیه به آن، مبلغ را به تومان برگرداند، قیمت رفتوبرگشت را حساب کرد یا درصد افزایش همه مسیرها را اعلام کرد. نرخنامه ایرانایر با تاریخ ۴ مهر در همان بررسی نسبت به نسخه قبلی تغییری نداشت؛ پس نباید سند دو شرکت را با هم یکی گرفت.
خبرگزاری بازار مثال تهران–مشهد را از ۱۲ به ۱۷ میلیون تومان آورده، اما شرکت، کلاس، تاریخ پرواز و یکطرفه یا رفتوبرگشت بودن مثال روشن نیست. تازه افزایش این دو عدد هم حدود ۴۱٫۷ درصد میشود، نه ۴۵ درصد. پس این مثال را نباید قیمت تأییدشده و قابل خرید همه پروازهای آن مسیر دانست.
چرا یک جا ۴۵ درصد میگویند و جای دیگر ۴۰ درصد؟
اختلاف گزارشها بدون جدول مبنا و توضیح روش محاسبه باقی مانده است. مقام انجمن در توضیحات نقلشده، دشواری دریافت ارز مرکز مبادله و تأمین نیاز با نرخ نزدیک به بازار آزاد را از دلایل افزایش هزینه دانسته و تأکید کرده نرخهای اعلامی انجمن سقفاند و عرضه و تقاضا میتواند قیمت فروش را پایینتر نگه دارد. احتمال تعدیل نرخهای آذر هم مشروط به ازسرگیری تخصیص ارز مطرح شده، نه بهعنوان وعده قطعی کاهش. در منابع بررسیشده همان گزارش، پاسخ تازه و شفاف نهاد ناظر به اختلاف درصدها دیده نشده است.
- تغییر نرخنامه ایرانایرتور در ابتدای آبان مشاهده شده است.
- درصدهای ۴۰ و ۴۵ را نباید به همه مسیرها و همه شرکتها تعمیم داد.
- سقف اعلامی انجمن با قیمت بلیت قابل خرید در سامانه فروش ممکن است فرق داشته باشد.
- برای تصمیم سفر، قیمت لحظهای مسیر و تاریخ خودتان را در سامانه رسمی ببینید.
مسافر عملاً چه باید بکند؟
بهجای تکیه به یک تیتر درصدی، مسیر، تاریخ، شرکت و کلاس را در چند سامانه معتبر مقایسه کنید و مبلغ نهایی، بار مجاز و شرایط استرداد را بخوانید. خرید زودتر در مسیرهای پرتردد معمولاً انتخابهای بیشتری میگذارد، اما تضمین ارزانترین قیمت نیست. از پرداخت به صفحههای ناشناس با وعده بلیت خیلی ارزان بپرهیزید. اگر بلیت داخلی خریدهاید، تجربه خود را با ذکر مسیر، شرکت، تاریخ خرید و پرواز و یکطرفه یا رفتوبرگشت بودن، بدون اطلاعات شخصی، میتوانید در منابع پیگیری ثبت کنید تا تصویر دقیقتری از قیمت واقعی ساخته شود.
پرسش اصلی همان است که گزارش آسیانیوز برجسته کرده: مبلغ نهایی سفر چقدر است و با چه توضیحی تغییر میکند؟ تا وقتی تاریخ اجرا، واحد پول و اجزای هزینه در اسناد عمومی روشنتر نشود، مسئولیت تشخیص تا حد زیادی روی دوش مسافر میماند.
در نهایت، شفاف بودن قیمت حق مسافر بهترین سئو است. تا وقتی اجزای بهای بلیت در اسناد عمومی روشنتر نشود، تنها کار عملی مقایسه مبلغ نهایی در سامانه معتبر، برای همان مسیر و همان تاریخ است. این کار خستهکننده است، اما از تصمیمگیری بر اساس یک درصد کلی دقیقتر تمام میشود.
جمعبندی
گرانی بلیت پروازهای داخلی آبان ۱۴۰۵ را باید با احتیاط خواند: نرخنامه ایرانایرتور تغییر کرده و روایتهایی از افزایش حدود ۴۰ تا ۴۵ درصدی وجود دارد، اما نمیتوان گفت همه بلیتها به یک نسبت گران شدهاند یا تهران–مشهد در هر شرکتی ۱۷ میلیون تومان است. برای سفر پیش رو، قیمت مسیر خود را متن آهنگ از سامانه رسمی ببینید، سقف اعلامی را با قیمت فروش عوضی نگیرید و از جمعبندیهای بدون تاریخ و بدون نام شرکت فاصله بگیرید.